Bitki esaslı doğal ürünlerin kozmetik ve tıp alanında kullanımı, neredeyse insanlık tarihi kadar eskilere dayanıyor. Aromatik ve tıbbi bitkiler ve bunlardan elde edilen doğal ürünler, sağlık faydaları nedeniyle hem ilaç hem de kozmetik sektöründe kendine geniş yer buluyor.
Özellikle “tıbbi” olarak nitelendirilen bitkiler, yüksek konsantrasyonlarda biyo-besinler ve fitokimyasallar içeriyorlar. Bu fitokimyasalların; kendilerini koruma amacıyla bitkilerde mevcut oldukları tespit edilmiş. Bu maddelerin, bitkilere gelebilecek zarar ve hastalıklara karşı koruyucu olmalarının yanında bitkinin tat, aroma ve rengine de katkı sağladıkları da biliniyor. Aromatik bitkilerin tıbbi faydaları, genellikle uçucu yağların varlığından ileri geliyor.
Uçucu yağlar; kök, meyve, odun, ot, kabuk, ince dallar, yapraklar, tohumlar, tomurcuklar, kabuklar, çiçekler olmak üzere bitkilerin farklı bölümlerinden üretilen yüksek konsantrasyonlu sıvılar olarak tanımlanıyorlar. Bu yağlar, güçlü kokulara sahip olmaları ile biliniyor, açıkta bırakıldıklarında oda sıcaklığında bile buharlaşabiliyorlar.
Uçucu yağların kullanımı, güçlü birer koku kaynağı olmaları nedeniyle genellikle parfümler, kozmetikler ve gıda tatlandırıcıları ile ilişkilendiriliyor. Ayrıca antimikrobiyal özelliklere sahip olmaları nedeniyle kozmetikte doğal koruyucu olarak da kullanılabiliyorlar. Bunun yanında yapılan araştırmalar, uçucu yağların ve bunları oluşturan kimyasal bileşenlerin kozmetik ve aromaterapi alanındaki potansiyelini de ortaya koyuyor…
Mavili Kapı olarak işimizin bir parçası da uçucu yağlar… Bitkilere olan merakımız, yaptığımız araştırmalar sayesinde her geçen gün daha da artıyor ve bizleri heyecanlandırıyor. Doğa o kadar çok mucize sunuyor ki bize de bunları en iyi şekilde değerlendirmek ve insanlığın hizmetine sunmak düşüyor.
Bu yazımızda, evde bulunması isabetli olacak, “joker” diyebileceğimiz uçucu yağları sizler için derledik…
Biberiye yağı:
İçinde bulundurduğu "sineyol" etken maddesiyle canlandırıcı ve ferahlatıcı bir kokuya sahip olan biberiye yağı, antioksidan özellikleriyle bilinen bir bitkisel yağdır
Biberiye yağı aynı zamanda odaklanma ve zindelik hissiyle de ilişkilendiriliyor. Bir araştırmada, biberiye yağının görsel ve sayısal hafıza üzerindeki etkisine bakılmış; 53 ortaokul öğrencisi üzerinde yapılan çalışmada, biberiye yağı koklatılan grupta kısa süreli bellek testlerinde farklılıklar gözlemlenmiş.
Özellikle sınava hazırlanan çocuklarınız varsa biberiye yağı onların odaklanmalarını kolaylaştırabilir. Biberiye yağını bir difüzör ile bulunduğunuz ortama verebilir ya da birkaç damlasını Hindistan cevizi yağı ile karıştırarak boyun bölgenize uygulayabilirsiniz.
Çay ağacı yağı:
Avustralya'ya özgü çay ağacı bitkisinden elde edilen bu aromatik yağ, sivilceye eğilimli ciltler için tercih edilen bir içeriktir. Antimikrobiyal özellikleriyle bilinen bu yağ, cilt bakım rutinlerinde ve kozmetik ürünlerde yaygın olarak kullanılır.
Oldukça etkili olan çay ağacı yağını cilt üzerine uygularken mutlaka taşıyıcı bir yağ kullanarak seyreltmelisiniz. Difüzör yardımıyla ortama dağıtabilir ya da şişeden koklayarak nefes açıcı etkisinden yararlanabilirsiniz. Saç problemlerinde birkaç damla yağı şampuana karıştırarak uygulayabilirsiniz. Yağın içilmesinin uygun olmadığını da önemle belirtmek isteriz.
Karanfil uçucu yağı:
Karanfil yağı, sıcak ve baharatlı kokusuyla bilinen güçlü bir uçucu yağdır. Bu karakteristik özelliği, içerdiği "eugenol"den geliyor. Yoğun bir yağ olduğu için cilde uygularken mutlaka seyreltilmelidir.
Lavanta uçucu yağı:
Harika bir kokuya sahip lavanta yağı, rahatlatıcı özelliğiyle biliniyor. Bitkinin genel olarak sakinleştirici etkisiyle ilişkilendirildiği çalışmalar mevcut. Günlük rutininizde rahatlamak için bir difüzör ile lavanta yağını bulunduğunuz ortama dağıtabilir ya da yastığınıza veya ensenize, şakaklarınıza az miktarda yağ uygulayabilirsiniz. Bu yağın bir başka özelliği de antimikrobiyal özelliğe sahip olması… Lavanta uçucu yağı, kozmetik ürünlerde doğal koruyucu bileşenlerden biri olarak da kullanılıyor.
Bu yağın bir başka özelliği de antimikrobiyal özelliğe sahip olması… Lavanta uçucu yağı, kozmetik ürünlerde doğal koruyucu bileşenlerden biri olarak da kullanılıyor.
Akşam rutininde rahatlama ve uykuya hazırlanma hissi için de tercih edilen yağlardan biridir.
Limon uçucu yağı:
Limon yağı, içerdiği "limonene" sayesinde canlandırıcı ve ferahlatıcı bir kokuya sahip, antioksidan özellikleriyle bilinen bir uçucu yağdır. Difüzörle ortama yayarak enerji verici ve ferahlatıcı etkisinden faydalanabilirsiniz.
Okaliptüs uçucu yağı:
Okaliptüs uçucu yağı, içinde bulunan "sineyol" maddesi nedeniyle güçlü, ferahlatıcı bir kokuya ve antimikrobiyal özelliklere sahip, aromaterapide sıkça tercih edilen yağlardan biridir. Difüzör veya buğu banyosu şeklinde ortama yayarak ferahlatıcı etkisinden faydalanabilirsiniz. Bebeklere uygulanmaması gerektiğini önemle belirtmek istiyoruz.
İngiliz nanesi uçucu yağı:
Nane, hemen herkesin evinde kullandığı bir bitki... Nane yağı da tanıdık ve ferahlatıcı kokusuyla biliniyor. Mentolden dolayı soğutucu ve canlandırıcı bir etkiye sahip.
Nane yağını direkt cilde uygulamak alerjik etki yaratabileceğinden, Hindistan cevizi yağı ile karıştırarak kullanmanızı öneriyoruz. Göz çevresine uygulamaktan da kaçınmalısınız.
Kekik yağı:
Kekik yağı, içeriğindeki timol ve karvakrol gibi aktif bileşenler sayesinde antimikrobiyal özellikleriyle bilinen, yoğun ve baharatlı kokulu bir uçucu yağdır. Kekik yağını difüzör yardımıyla ortama yayabilirsiniz
Uçucu yağların, aktif maddeleri oldukça yoğun bir şekilde içerdiklerini belirtmiştik. Özellikle hamileler, bebek ve çocuklar, kronik rahatsızlıkları olanlarda kullanımlarının sınırlı olduğunu ve kullanmadan önce mutlaka doktorlarına danışmaları gerektiğini de tekrar vurgulayalım. Ciltte oluşabilecek alerjik reaksiyonlara karşı önce ufak bir bölgede test etmek ve çoğunlukla da taşıyıcı bir yağ ile seyreltilerek kullanmak daha iyi sonuç veriyor. Aromatik yağların yüzde 100 saf ve kaliteli olmasına özen göstermek de bir başka önemli konu...
Uçucu yağların hangi rahatsızlıklarda ve nasıl kullanıldığı hakkında daha fazla bilgi için aromatik yağların kullanım alanları rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Uçucu yağlar tazeyken açık renklerde olup bekledikçe ısı, ışık veya havaya maruz kalarak kolayca oksidasyona uğruyor ve bu da yağlarda renk koyulaşmasına neden oluyor. Bu nedenle, uçucu yağların serin ve karanlık bir yerde ve en uygun şekilde amber cam kaplarda saklanması gerekiyor.
Aromaterapi serimizde yer alan tamamen saf ve doğal uçucu yağları, biz de ürünlerimizde hem koruyucu hem de koku verici olarak kullanıyoruz. Böylece hem mikrobiyal bozulmayı doğal yollarla önlüyor hem de ürünlerimize, kendine has hafif ve ferahlatıcı kokularını kazandırıyoruz.
Kaynaklar
womenshealthmag.com
healthline.com
Nazife Begüm Karan, Influence of lavender oil inhalation on vital signs and anxiety: A randomized clinical trial, Physiol Behav, 2019 Nov 1;211:112676.
Pam Conrad, Cindy Adams, The effects of clinical aromatherapy for anxiety and depression in the high risk postpartum woman - a pilot study, Complement Ther Clin Pract.2012 Aug;18(3):164-8.
O.V. Filiptsova, L.V. Gazzavi,Rogozina, I.A. Timoshyna, O.I. Naboka, Ye.V. Dyomina, A.V.Ochkur, The essential oil of rosemary and its effect on the human image and numerical short-term memory, Egyptian Journal of Basic and Applied Sciences, Volume 4, Issue 2, June 2017, Pages 107-111.
